Zbylut Grzywacz 1939-2004

Od 13 marca do 7 czerwca 2009 | Muzeum Narodowe w Krakowie

Celem wystawy, którą objął honorowym patronatem Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski, jest zaznajomienie szerokiego kręgu odbiorców z dorobkiem twórczym Zbyluta Grzywacza, jednego z najciekawszych i najodważniejszych artystów żyjących w powojennej Polsce, współzałożyciela i członka grupy Wprost (1966-1986), uczestnika ruchu kultury niezależnej i opozycji demokratycznej w czasach PRL-u, pedagoga krakowskiej ASP i wychowawcy wielu pokoleń młodzieży, świetnego erudyty i eseisty oraz twórcy znaczących wydarzeń w życiu kulturalnym Krakowa.

„Na brzegu”, 1999, olej, płótno, wł. prywatna

„Na brzegu”, 1999, olej, płótno, wł. prywatna

Zbylut Grzywacz to również wybitny kolekcjoner minerałów i skamieniałości, popularyzator nauk przyrodniczych, autor wielu publikacji, a także twórca znanej nie tylko krakowianom Galerii Osobliwości „Este”, proponującej oryginalny program współegzystencji dzieł sztuki i natury. Jako kolekcjoner zgromadził jedną z najlepszych w kraju prywatną kolekcję minerałów i skamieniałości. Liczące ponad trzy tysiące okazów z całego świata zbiory ofiarował Muzeum Przyrodniczemu w Krakowie, urządzając z wielkim znawstwem oraz smakiem artystycznym ich stałą ekspozycję. Przy Oddziale Krakowskim Polskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk o Ziemi założył Sekcję Miłośników Minerałów i Skamieniałości oraz dwumiesięcznik “Kamienie” (25 numerów), którego był autorem,  redaktorem, grafikiem i wydawcą.

Prezentowana przez Muzeum Narodowe w Krakowie wystawa przypadająca w siedemdziesiątą rocznicę urodzin i piątą rocznicę śmierci Artysty to swoisty hołd dla Jego osoby i twórczości. Oznacza pierwszą i niepowtarzalną możliwość poznania Jego wszechstronnej aktywności, obejmującej sztuki plastyczne, piśmiennictwo, wiedzę o Ziemi, teorię i praktykę dydaktyczną oraz działalność społeczną, w tym charakter propagowanych przez Artystę idei sztuki jako formy uczestnictwa i wzajemnego porozumiewania się.

Obszerna prezentacja obrazów olejnych, rysunków i szkiców, grafik, rzeźb oraz obiektów przestrzennych i fotografii (łącznie ok. 450 obiektów) pozwoli na ukazanie pełnej drogi twórczej artysty. Niekwestionowane miejsce w historii polskiej sztuki współczesnej zajmuje jako współorganizator oraz uczestnik wystaw grupy Wprost, która swoimi wystąpieniami (1966-1986) zrewolucjonizowała obraz polskiej sztuki, wytyczając drogę dla nurtu Nowej Figuracji. Zbylut Grzywacz – wychowanek i przyjaciel Adama Hoffmanna – programowo i z determinacją realizował ideę sztuki zaangażowanej, nierzadko interwencyjnej, traktując malarstwo jako trybunę dla własnych, niepokornych wobec oficjalnych, poglądów politycznych i społecznych. Jego ówczesne obrazy są realistyczne i ekspresyjne jednocześnie, a ich forma malarska podporządkowana niesionym przez nie znaczeniom. Artysta mówi w nich głównie o cierpieniu jednostki, opowiadając się w obronie ludzkiej wolności, zagrożonej przez siły nie tylko o charakterze zewnętrznym. Głęboko humanistyczny przekaz tych dzieł, angażujący zarówno intelekt, jak i emocje widza, pozostaje wciąż aktualny. Stawia zasadnicze pytania o jakość naszej egzystencji rozpiętej pomiędzy bytem biologicznym i duchowym. Uniwersalny wymiar dzieł zawiera się już w rodzaju podejmowanych motywów – w tym często pojawiającego się kobiecego aktu, wieloznacznie traktowanej nagości oraz licznych odniesień do starych mistrzów i wybitnych twórców sztuki współczesnej (Cezanne, Picasso, Bacon). Wystawa pozwoli unaocznić charakterystyczną dla Zbyluta Grzywacza metodę twórczą, jaką była praca cyklami, ujawniająca różnorodność inspiracji, wątków i funkcji, z jakimi wiązał swą twórczość Artysta. Do najgłośniejszych należą: „Człowiek bez jakości”, „Przechodzimy obok”, „Wołowy”, „Kolejka” czy „Dwoje”. Po transformacji ustrojowej w Polsce, zachłyśnięty wolnością Malarz dystansuje się od uczestnictwa w życiu publicznym i zwraca ku sztuce zwolnionej z wszelkich, poza artystycznymi, zobowiązań.

Ekspozycja obejmuje twórczość powstałą na przestrzeni 45 lat, od pierwszych poszukiwań podczas studiów w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych aż do obrazów ostatnich, dramatycznych w wyrazie, malowanych ze świadomością zbliżającej się śmierci. Tak bogata prezentacja twórczego dorobku Zbyluta Grzywacza pozwoli na uprzytomnienie jego silnej więzi z europejską, wielowiekową tradycją kultury duchowej i materialnej człowieka, owej wspólnej z dniem dzisiejszym przestrzeni, w której artyści w odmiennym czasie i formie podejmują te same, od wieków obecne w sztuce motywy i idee. Przywołanie zaś autorskiej kolekcji minerałów i skamieniałości ma unaocznić istotną perspektywę filozoficzną Autora, jaką była dla niego wiedza o historii Ziemi.

Atrakcyjność wystawy Zbylut Grzywacz 1939-2004 wynika z faktu, iż złożona jest z dzieł uznanych, pochodzących z polskich kolekcji muzealnych i często reprodukowanych, ale także nieznanych: z zagranicznych i polskich kolekcji prywatnych oraz prezentowanych po raz pierwszy. Ich głęboko humanistyczne i wciąż aktualne przesłanie, wysokie walory poznawcze, etyczne i artystyczne gwarantują szeroki krąg odbiorców, w tym szczególnie młodzieży, studentów i absolwentów uczelni artystycznych oraz miłośników polskiej sztuki współczesnej. Pomocą zaś w osiągnięciu przez widzów pełnej satysfakcji estetycznej
i poznawczej posłuży bogaty w teksty oraz ilustracje katalog wystawy, będący jednocześnie kompletnym katalogiem obrazów, grafik i rzeźb Zbyluta Grzywacza (z płytą CD z angielską wersją wydawnictwa) oraz przewodnik po wystawie.

Kurator: Joanna Boniecka
Autorzy scenariusza: Joanna Boniecka, Tadeusz Nyczek, Jacek Waltoś
Autor aranżacji: Wojciech Kopeć

Muzeum Narodowe w Krakowie
Gmach Główny, al. 3 Maja 1

1 komentarz do artykułu “Zbylut Grzywacz 1939-2004”

  1. Poza hołdem złożonym wybitnemu artyście i człowiekowi,wystawa może odegrać ogromną rolę dydaktyczna i wychowawczą ,zmusza bowiem do refleksji nad sztuką współczesną rodzajem pustki, luki, która niesie niebezpieczeństwo dezorientowania widza co do jej istoty. Wystawa Zbyluta Grzywacza budzi nadzieję, wiarę w sztukę, która w ostatnim okresie pogrążyła się w nieszczerości i agresji narzucania odbiorcy poprzez krytykę postawy hochsztaplerskiej; odbiorca udaje,zachwyt bojąc się niewłaściwej oceny. Na wystawie Zbyluta Grzywacza nikt nie musi udawać! Wystawa ma moc daru prawdziwego przeżycia. Dziękuję wszystkim,którzy przyczynili się do zorganizowania tej ekspozycji.

Dodaj komentarz

Cytaty


Magazyn

Polecamy

U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR