• 2012-03-29

Jan Berdyszak, Gęstość cienia. Pomiędzy światłem a ciemnością

Od 30 marca do 13 maja 2012 roku | Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu w Toruniu

Jan Berdyszak od początku swojej twórczości zajmuje się problematyką widzenia i procesu percepcji, obserwowanych w szczególnych warunkach, między innymi takich jak ostre światło i głęboka ciemność, a także cień. Cień – jako wartość występująca pomiędzy światłem a ciemnością – wydaje się szczególnie interesujący, gdyż wiąże się on z niewyraźnością, nieostrością, przezroczystością, warstwowością i gęstością oraz niepewnością postrzegania. Jak pokazuje dorobek tego Artysty właśnie w owej sferze pomiędzy skrajnymi wartościami mogą zachodzić zjawiska najbardziej frapujące, ujawniające zaskakujące i zazwyczaj pomijane aspekty rzeczywistości.

„Wejdź w światło”, 2006, instalacja światło jako materiał, Stary Browar Poznań, fot. Jan Berdyszak (źródło: materiały prasowe)

Jan Berdyszak, „Wejdź w światło”, instalacja światło jako materiał, Stary Browar Poznań, 2006 r., fot. Jan Berdyszak (źródło: materiały prasowe)

Scenariusz wystawy, przygotowanej specjalnie do przestrzeni drugiego piętra toruńskiego CSW, jest tak zaplanowany, by prace Artysty związane z cieniem (grafiki, projekcje, obiekty ze szkła itp.), sytuowały się pomiędzy instalacją Wejdź w światło oraz instalacją site specific Ciemność. Odbiorca, przechodząc przez rodzaj środowiska, stworzonego przez ostre światło, zostaje skonfrontowany z sytuacją, w której widzenie – zamiast zgodnie ze stereotypowymi oczekiwaniami być przez światło wyostrzonym – jest nieledwie całkowicie wygaszone, prowadząc do chwilowego oślepienia, czy niewidzenia. Podobny efekt, lecz uzyskany na zupełnie innych zasadach i odmiennymi środkami, przynosi kontakt z instalacją Ciemność – odbiorca nic nie widzi, a wyłączenie zmysłu wzroku powoduje wzmożoną aktywność pozostałych zmysłów oraz odmienne odczuwanie własnego ciała.

Kontakt z dziełami, związanymi z cieniem, ukazuje natomiast niuanse, które zazwyczaj umykają spojrzeniu nakierowanemu na wychwytywanie jasno określonych, bardziej kontrastowych jakości. Wystawa aktywizuje więc odbiorcę i oddziałuje nie tylko na zmysł wzroku, wytrącając go z wyuczonych nawyków i oswojonych sytuacji, lecz także – w sensie fenomenologicznym – angażuje jego cielesną obecność oraz silniej uruchamia deprecjonowany w kulturze zachodnioeuropejskiej dotyk.

Podczas dotychczasowych prezentacji twórczości Jana Berdyszaka problematyka cienia jako wartości pomiędzy światłem a ciemnością nie była osobno prezentowana. Tak więc ekspozycja w toruńskim CSW prezentuje wgląd w przebogatą twórczość Artysty z nowej perspektywy.

Jan Berdyszak, „Do i od kamienia”, rysunek z instalacją, BWA Lublin, 1987 r., fot. Jan Berdyszak (źródło: materiały prasowe)

Jan Berdyszak, „Do i od kamienia”, rysunek z instalacją, BWA Lublin, 1987 r., fot. Jan Berdyszak (źródło: materiały prasowe)

Światło, ciemność i cień charakteryzują się również swego rodzaju głębią i (nie)przejrzystością, a cechy te można przypisać również wodzie, co z kolei nawiązuje ciekawą relację i wieloaspektowe dialogi z pracami wystawionymi równolegle w toruńskim CSW w ramach wystawy THE FOURTH STATE OF WATER: FROM MICRO TO MACRO (kurator Victoria Vesna)

Kuratorka: Marta Smolińska
Wystawa potrwa do 13 maja
Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu
ul. Wały gen. Sikorskiego 13
Toruń

Dodaj komentarz

Cytaty


Magazyn

Polecamy

U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR