• 2013-10-27

Krakowscy Sprawiedliwi

Od 5 listopada 2013 do 9 lutego 2014 roku | Muzeum Historyczne Miasta Krakowa

Ekspozycja opowiada o ludziach, którzy w czasie II wojny światowej nieśli pomoc Żydom, a których państwo Izrael uhonorowało medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Wystawa przybliża życiorysy krakowskich sprawiedliwych i jest hołdem złożonym wszystkim, którzy narażając życie swoje i swoich bliskich, nieśli pomoc żydowskim sąsiadom.

Zofia i Marian Włodarczykowie (źródło: materiały prasowe)

Zofia i Marian Włodarczykowie (źródło: materiały prasowe)

Krakowscy Sprawiedliwi – Motywy, postawy, przesłanie to tytuł najnowszej wystawy w Fabryce Emalia Oskara Schindlera, oddziale Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Wernisaż wystawy, którą będzie można oglądać do 9 lutego 2014 r., odbędzie się we wtorek 5 listopada o godz. 18.00 w Fabryce Emalia Oskara Schindlera, przy ulicy Lipowej 4.

15 października 1941 r. na ziemiach polskich okupowanych przez nazistowskie Niemcy weszło w życie rozporządzenie, na mocy którego karano śmiercią Żydów opuszczających getta oraz osoby świadomie udzielające im pomocy. Naród żydowski w zamyśle okupacyjnych władz niemieckich miał zostać wymordowany. Ostateczną decyzję w tej sprawie podjęto 20 stycznia 1942 r. podczas Konferencji w Wannsee.

Mimo grożącej kary śmierci wielu ludzi pomagało Żydom. Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem w Jerozolimie do 2013 r. przyznał 6 394 osobom z Polski medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, co stanowi 26 proc. wszystkich odznaczonych tym wyróżnieniem (24 811). To jednak tylko część niemożliwej dziś do policzenia rzeszy tych, którzy zdobyli się w czasie okupacji na pomoc Żydom. Wielu z nich zostało za to zamordowanych.

Rewers medalu Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, fot. M. Czekalski, wł. Ewa Rudnik (źródło: materiały prasowe)

Rewers medalu Sprawiedliwy wśród Narodów Świata, fot. M. Czekalski, wł. Ewa Rudnik (źródło: materiały prasowe)

Wystawa prezentuje sylwetki 16 osób, w większości członków Koła Środowiskowego w Krakowie Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata: Stefanii Filo-Wilkosz, Mirosławy Gruszczyńskiej, Artura Króla, Marii Nowak, Marii Rudzkiej , ks. Witolda Stolarczyka, Teresy Dietrich, Augusty Szemelowskiej, Janiny Strychalskiej, Marii Habiniak , Marii Kot, Stefana Miki, Kazimierza Sawickiego, ks. biskupa Albina Małysiaka, jak również rodziców przewodniczącego Koła – Krzysztofa Włodarczyka: Zofii i Mariana Włodarczyków.

Polskie Towarzystwo Sprawiedliwych wśród Narodów Świata powstało w 1985 r. w Warszawie i zrzesza Polaków odznaczonych medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. W 1994 r. powstało Koło Środowiskowe Towarzystwa w Krakowie, obejmujące swoim zasięgiem trzy ówczesne województwa: krakowskie, tarnowskie i nowosądeckie. Głównym celem Koła jest integracja osób z Krakowa i Małopolski, które zostały odznaczone przez Yad Vashem. Jego członkowie swoją działalność postrzegają jako misję. Chcą zaświadczyć, że Polacy nie byli i nie są antysemitami, a mieszkańcom Krakowa i regionu pokazywać, jak mało jeszcze wiedzą o pomocy udzielanej Żydom w czasie II wojny światowej.

Maria Habiniak (źródło: materiały prasowe)

Maria Habiniak (źródło: materiały prasowe)

Wystawa została podzielona na pięć stref tematycznych. Pierwsza z nich poświęcona jest zagładzie krakowskich Żydów w czasie II wojny światowej, druga – działalności Sprawiedliwych, kolejna – ratowanym. Czwarty temat to historia Koła Środowiskowego w Krakowie Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, zaś ostatnią jej częścią jest przestrzeń, w której prezentowane są pamiątki osób odznaczonych przez Instytut Yad Vashem.

Zebranie Koła Środowiskowego w Krakowie Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie, 2006. Od prawej: Krzysztof Włodarczyk, Józef Biesaga, Stefan Mika, Honorata Rosa, Józef Mironiuk, Maria Nowak, Paulina Kisielewska, Tadeusz Celuch, Krystyna Kajfasz, Janina Rościszewska, Irena Zielińska, Helena Depa (wł. Krzysztof Włodarczyk)

Zebranie Koła Środowiskowego w Krakowie Polskiego Towarzystwa Sprawiedliwych wśród Narodów Świata, Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie, 2006. Od prawej: Krzysztof Włodarczyk, Józef Biesaga, Stefan Mika, Honorata Rosa, Józef Mironiuk, Maria Nowak, Paulina Kisielewska, Tadeusz Celuch, Krystyna Kajfasz, Janina Rościszewska, Irena Zielińska, Helena Depa (wł. Krzysztof Włodarczyk)

Warto wspomnieć, że na stałej ekspozycji w Fabryce Emalia Oskara Schindlera prezentowane są zdjęcia i biogramy bohaterów ukazanych w większości jako młodzi ludzie, którzy w czasie wojny zostali zmuszeni do podejmowania dramatycznych decyzji. Można tam zobaczyć też obwieszczenie informujące o grożącej karze śmierci dla Polaków udzielających jakiejkolwiek pomocy Żydom, a ponadto zdjęcia i krótkie cytaty, m.in. z wypowiedzi generalnego gubernatora Hansa Franka, które ukazują dramat zagłady Żydów w Krakowie i Małopolsce: likwidacje gett, deportacje do obozów zagłady itp. Na wystawie znajduje się również lista 284 nazwisk osób związanych z Krakowem i odznaczonych medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Na sąsiedniej ścianie umieszczono listę z nazwiskami osób uratowanych przez krakowskich Sprawiedliwych. W dalszej części ekspozycji prezentowana jest historia Koła krakowskiego i działalność jego członków. Obok ustawiono żywe drzewko oliwne, takie samo jak w ogrodzie w Yad Vashem, które w powszechnej tradycji symbolizuje pokój i pojednanie. Na wystawie są ponadto prezentowane prywatne pamiątki, dokumenty, zdjęcia związane ze Sprawiedliwymi.

Wojciech Górny

Krakowscy sprawiedliwi
Od 5 listopada 2013 roku do 9 lutego 2014 roku
Wernisaż: 5 listopada, godz. 18.00
Fabryka Emalia Oskara Schindlera
Oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa

Dodaj komentarz

Cytaty


Magazyn

Polecamy

U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR