• 2015-09-03

Stanisław Filibert Fleury. Fotografia wileńska na przełomie XIX i XX wieku

Od 12 września do 31 października 2015 roku | Muzeum Narodowe w Gdańsku

Wystawa Stanisław Filibert Fleury. Fotografia wileńska na przełomie XIX i XX wiekuz kolekcji Gdańskiej Galerii Fotografii to opowieść o życiu i obyczajach mieszkańców Wilna i okolic sprzed ponad stu lat. Zbiór 78 fotografii z przełomu stuleci zawiera dokumenty architektury Wilna: ujęcia kościołów, gmachów, ulic, zakamarków i zaniedbanych dzielnic. Większość fotografii ilustruje okolice miasta: Kalwarię, Belmont, Francuski Młyn, Leoniszki, Mickuny, Popławy, Werki – widoczne są malownicze krajobrazy nad rzeką, wiejskie zabudowania, drogi z zaprzęgami konnymi lub samotnie wędrujące postaci. Pozostałe zdjęcia stanowią reportaż z życia codziennego: wileńskie jarmarki, rynki i kiermasze, sprzedaż śmietany z wozu, mężczyzn łowiących ryby czy pielgrzymów na Kalwarii.

W pracowni, Wilno, fotografia czarno-biała, przełom XIX/XX wieku, brom (źródło: materiały prasowe)

W pracowni, Wilno, fotografia czarno-biała, przełom XIX/XX wieku, brom (źródło: materiały prasowe)

W latach 1891–1915 Stanisław Fleury otworzył własny zakład fotograficzny w Wilnie przy ulicy Wielkiej 47. Istniało wówczas w mieście zaledwie dziewięć takich zakładów, głównie specjalizujących się w fotografii portretowej. Na wystawie gdańskiego Muzeum znajdują się trzy wykonane w atelier portrety tzw. typów charakterystycznych: portret powstańca styczniowego, kobiety sprzedającej zioła oraz kobiety w chuście. Fleury zdobył uznanie głównie jako mistrz scen rodzajowych dokumentujących życie codzienne. Jego prace cechuje stopniowanie planów i perspektywiczna głębia, która w najdrobniejszych szczegółach oddaje detal. Fleury był ceniony jako fotograf artysta, wiele jego zdjęć było wykorzystanych jako ilustracje do książek i reprodukcje pocztówek.

Prezentowane na wystawie odbitki fotograficzne pochodzą z archiwum rodzinnego artysty, mają często cechy materiału roboczego: widoczne są odciski linii papilarnych, przebarwienia powstałe w wyniku wywołania zdjęć. Fotografie nierzadko służyły artyście jako materiał do opracowania prac malarskich, na plenery zabierał ze sobą nie tylko aparat, ale również akwarele.

Lata twórczości Fleury’ego przypadają na okres nasilonych represji po upadku powstania styczniowego, kiedy to prowadzenie zakładu fotograficznego oraz dokumentowanie Wilna i okolic możliwe było jedynie dzięki specjalnym pozwoleniom. Prezentowany na wystawie zbiór fotografii z przełomu wieków jest tym bardziej cenny i unikatowy. Fleury zatrzymał w kadrach obraz minionego świata. Dzięki autentyzmowi tych zdjęć, bez upiększania i idealizacji, odbiorca może dowiedzieć się więcej o ludziach i zwyczajach na terenach Wilna i Wileńszczyzny sprzed ponad 100 lat.

Widok na kościół św. Piotra i Pawła na Antokolu, Wilno, fotografia czarno-biała, brom tonowany (źródło: materiały prasowe)

Widok na kościół św. Piotra i Pawła na Antokolu, Wilno, fotografia czarno-biała, brom tonowany (źródło: materiały prasowe)

Kolekcja fotografii wileńskiego artysty znajdująca się w zbiorach Muzeum Narodowego jest najliczniejszym w Polsce i unikatowym zbiorem fotografii. Prezentowane na wystawie zdjęcia stanowią cenny materiał historyczny, etnograficzny i dokumentacyjny życia i obyczajów na terenie Wileńszczyzny na przełomie XIX i XX w. Jest to również wyjątkowy materiał do dalszych badań i opracowań naukowych poszerzający naszą wiedzę z zakresu historii fotografii.

Fotografia wileńska XIX wieku nie mogła być inna, niż byli ludzie ówcześni i samo miasto pomickiewiczowskie (…) w wieku XIX naprawdę było jednym wielkim dworem ziemiańskim i pozostawało pod przemożnym wpływem elementu szlacheckiego, który w dużej mierze kształtował swoją atmosferą życie miasta, zwłaszcza życie polskie, intelektualne i artystyczne.

Jan Bułhak, O pierwszych fotografiach wileńskich z XIX wieku, Wilno 1939

Strony: 1 2

Dodaj komentarz

Cytaty


Magazyn

Polecamy

U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR