• 2016-04-11

Świadomy sen

Od 15 kwietnia do 20 maja 2016 roku | Galeria Biała w Lublinie

Tytułowy świadomy sen zarówno odnosi się do praktyki świadomego śnienia (ang. Lucid Dream), związanej z umiejętnością wpływania na swoje sny, jak i zwraca uwagę na sen, który jawi się jako ostatnia dziedzina wolności absolutnej. Sen może być postrzegany jako przemyślany wybór – metafora buntu i odmowy uczestnictwa w pędzie codzienności, celowe odłączenie się, brak sygnału, wygaszenie zmysłów. Stanowi irytująco irracjonalny dowód na upór ludzkiej fizjologii, która nie daje się podporządkować siłom nowoczesności.

Emrah Gökdemir, „Lola singing Rebeka”, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Emrah Gökdemir, „Lola singing Rebeka”, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Nocna anarchia

Obecnie żyjemy w przyspieszeniu, doba stale wydaje się za krótka, jesteśmy w trybie nieustannego czuwania, który oznacza, że w każdej chwili możemy wrócić do działania. Logika trybu uśpienia, tak często wykorzystywanego w rozmaitych urządzeniach elektrycznych, znosi system włączenia i wyłączenia, gdyż stan absolutnego spoczynku przestaje istnieć. Sen coraz rzadziej jest postrzegany jako proces naturalny i niezbędny do funkcjonowania organizmu, widzi się go raczej jako zmienną, jeszcze jedną funkcję, którą można dowolnie wygaszać i stymulować – łykając tabletki nasenne lub Modafinil. Snu nie sposób wyeliminować. Można go jednak zdeprecjonować, zmusić ludzi do sterowania nim.

W świecie zachodniego kapitalizmu ideałem jest nieprzerwana aktywność i dyspozycyjność. W tej rzeczywistości nie ma miejsca na sen, staje się on ekskluzywnym i nieco anachronicznym dobrem. Nasz czas jest stopniowo zawłaszczany przez kapitalistyczną logikę wydajności. Sen okazuje się jednym z ostatnich przyczółków buntu i swobody człowieka. Oznacza świadome nieistnienie, wyłączenie się z nieustannie działającej machiny, swobodne dryfowanie pozbawione merkantylnego celu, dobrowolne zanurzenie w chaosie i ciemności. Wystawa jest próbą spojrzenia na współczesny świat przez pryzmat śnienia jako alternatywnej formy bycia w świecie. Andre Breton w Naczyniach połączonych opisując Paryż o świcie oglądany ze wzgórza  Sacré-Cœur w niezwykły sposób pokazuje zbiorową moc rzeszy śpiących, których połączone pragnienia byłyby zdolne zmienić rzeczywistość. Sen daje dostęp do pierwotnych sił bytu, w niezwykły sposób wpływa nie tylko na jednostkę ale także na zbiorowość.

Katarzyna Mirczak, „Otchłanie”, instalacja multimedialna, muzyka: Rafał Zapała, 2016. Dzięki uprzejmości artystki i Galerii Kasia Michalski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Katarzyna Mirczak, „Otchłanie”, instalacja multimedialna, muzyka: Rafał Zapała, 2016. Dzięki uprzejmości artystki i Galerii Kasia Michalski (źródło: materiały prasowe organizatora)

Jonathan Crary w książce 24/7. Późny kapitalizm i koniec snu postrzega sen jako fenomen polityczny. Zauważa, że większość naturalnych potrzeb takich jak głód, pragnienie, przyjaźń czy miłość, została już dawno utowarowiona i włączona w logikę rynku. Tylko sen nie daje się skolonizować, jest szokującą anomalią, gdyż nie da się z niego nic wytworzyć. Współczesny świat nie sprzyja marzeniom innym niż te, związane z posiadaniem rzeczy, kapitału i samodoskonaleniem. Pojawia się potrzeba, aby uaktywnić nowe sposoby myślenia o świecie – tu wkracza idea snu, potrzeba wiwisekcji ukrytych pragnień, obaw, lęków, nadziei. Świadomy sen w interpretacji twórców wystawy nie jest zatem jedynie krainą marzeń ale dopuszczeniem do siebie doświadczeń ekstremalnych, często niemożliwych do wyobrażenia na jawie wizji – jedna z nich może dotyczyć radykalnie odmiennej przyszłości.

Maes, „Kroją mi się piękne sprawy”, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Maes, „Kroją mi się piękne sprawy”, 2016 (źródło: materiały prasowe organizatora)

Architektura snu

Sen z naukowego punktu widzenia można określić jako stan czynnościowy ośrodkowego układu nerwowego, cyklicznie pojawiający się i przemijający w rytmie dobowym, podczas którego następuje zniesienie świadomości i bezruch. Fizjologiczny sen, w przeciwieństwie do śpiączki charakteryzuje się pełną odwracalnością. Sen jest niezwykle istotny dla ludzkiego organizmu, gdyż tylko w ten sposób mózg się oczyszcza. Każde miejsce w ciele posiada swój układ limfatyczny, który zbiera produkty przemiany materii, jest rezerwuarem tego, co zbędne. Każde, oprócz głowy. Mózg oczyszcza się w bardziej zorganizowany sposób i na większą skalę, dzieje się to właśnie podczas snu.

Magda Hueckel, „Cykl REM Primavera”, 2016. Dzięki uprzejmości artystki (źródło: materiały prasowe organizatora)

Magda Hueckel, „Cykl REM Primavera”, 2016. Dzięki uprzejmości artystki (źródło: materiały prasowe organizatora)

Strony: 1 2

Dodaj komentarz

Cytaty


Magazyn

Polecamy

U have turned off the Artwork.

On the other hand U have become integrated with an interactive art experience.

Yes, U can go back but U can't change the fact that U've been integrated...

In case U want 2 turn the Artwork back on just click one of the other buttons.

CODEMANIPULATOR