• 2019-02-26

Patchwork: Architektura Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak

Od 28 lutego do 18 maja 2019 roku | Center For Architecture (AIANY) USA

Wystawa wybitnej architektki polskiego modernizmu, Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak po raz pierwszy zostanie zaprezentowana poza Polską. Przez trzy miesiące w znanej i cenionej galerii Center for Architecture w Nowym Jorku, będzie można zobaczyć projekty i rysunki autorki. Nie zabraknie archiwalnych i współczesnych fotografii, filmów oraz modeli najciekawszych obiektów – zarówno zrealizowanych, jak i tych, które na zawsze pozostały jedynie koncepcją.

Grunwaldzki Square, fot. Michał Brzoza (źródło: materiały prasowe)

Grunwaldzki Square, fot. Michał Brzoza (źródło: materiały prasowe)

Działalność Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak była ściśle związana z Wrocławiem – tam jako pierwsza kobieta po wojnie otrzymała dyplom architekta. Jako młoda projektantka pracowała przy odbudowie wrocławskich zabytków, projektowała pierwsze osiedla, nowoczesne szkoły i nowatorskie budynki mieszkalne. W kolejnych latach opracowywała obiekty znacznie bardziej złożone: wielkie centra handlowo-usługowe, ośrodki wypoczynkowe, zespoły mieszkaniowe czy wreszcie świątynie. Dzięki zaangażowaniu kuratorów wystawy: Michała Dudy i Małgorzaty Devosges-Cuber z Muzeum Architektury we Wrocławiu, twórczość Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak po raz pierwszy zostanie zaprezentowana zagranicznej publiczności.

5-metrowy wieżowiec wizytówką wystawy

W nowojorskiej galerii Center for Architecture podczas wystawy „Patchwork: The Architecture of Jadwiga Grabowska-Hawrylak” zostaną zaprezentowane najważniejsze projekty i realizacje opracowane przez Jadwigę Grabowską-Hawrylak przez prawie pół wieku jej aktywności zawodowej – od lat pięćdziesiątych do dziewięćdziesiątych XX wieku. Na ekspozycji nie zabraknie projektów i rysunków autorki, archiwalnych i współczesnych fotografii, filmów oraz modeli najciekawszych obiektów – zarówno zrealizowanych, jak i tych, które na zawsze pozostały jedynie koncepcją. Odwiedzający będą mieli okazję zobaczyć także, zrealizowany specjalnie dla przestrzeni nowojorskiej galerii, ponad pięciometrowej wysokości model jednego z wieżowców znajdujących się na terenie kompleksu mieszkaniowo-usługowego przy pl. Grunwaldzkim we Wrocławiu. Kawałek wrocławskiego „Manhattanu” zagości na trzy miesiące w samym sercu Nowego Jorku.   W galerii, która jest wiodącym ośrodkiem kultury i architektury. Center for Architecture współtworzy salon wystawowy wspólnie z AIA New York (AIANY). Jest to najstarszy, założony w 1857 rok Instytut Architektów w Ameryce.

Patchwork: Architektura Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak (źródło: materiały prasowe)

Patchwork: Architektura Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak (źródło: materiały prasowe)

Architektoniczny patchwork

Tytuł ekspozycji odnosi się do tekstylnych, geometrycznych kompozycji, których tworzenie było jedną z największych pozazawodowych pasji architektki. Oddaje to także sposób przygotowania wystawy, opierający się na rekonstruowaniu dorobku projektantki oraz przywracaniu pamięci o Wrocławiu, budynkach i ich autorce. Jest to proces polegający na mozolnym zszywaniu drobnych skrawków historycznej materii, znalezionych w zakamarkach archiwów, kolekcjach muzealnych, na szpaltach czasopism i stronicach książek.

Wystawa skierowana jest zarówno do szerokiej publiczności, jak i środowiska specjalistów. To opowieść o różnorodności i wyjątkowości historii polskiej architektury. Jadwiga Grabowska-Hawrylak pracowała w czasach niezwykle dynamicznych przemian politycznych, społecznych, ekonomicznych i tożsamościowych, które wpływały na ciągłą ewolucję jej twórczości. „Cieszymy się, że możemy zaprezentować prace Grabowskiej-Hawrylak w Nowym Jorku. Jej rozległa działalność stanowi okno na historię i architekturę Polski w czasach komunizmu, które dopiero niedawno zaczęły docierać do naszej publiczności” – mówi Benjamin Prosky, dyrektor AIANY i Center for Architecture w Nowym Jorku.

Uzupełnieniem wystawy jest książka Michała Dudy „Patchwork: The Architecture of Jadwiga Grabowska-Hawrylak”. To pierwsza tak obszerna monografia jednej z najważniejszych postaci polskiej architektury powojennej. Towarzysząca wystawie książka w 2017 roku została wyróżniona prestiżową nagrodą DAM Architectural Book Award, przyznawaną najlepszym publikacjom z dziedziny architektury na świecie. Publikacja została wydana przez Muzeum Architektury we Wrocławiu, dostępna jest również w języku polskim.

„Patchwork The Architecture of Jadwiga Grabowska-Hawrylak”, fot. Muzeum Architektury we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe)

„Patchwork The Architecture of Jadwiga Grabowska-Hawrylak”, fot. Muzeum Architektury we Wrocławiu (źródło: materiały prasowe)

W Polsce wystawę dorobku twórczości Jadwigi Grabowskiej-Hawrylak można było dotychczas zobaczyć w Muzeum Architektury we Wrocławiu w ramach Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. Teraz przyszedł czas na promocję polskiej architektury na świecie. Nie udałoby się to dzięki zaangażowaniu: Muzeum Architektury we Wrocławiu, Center for Architecture, Instytutu Adama Mickiewicza, którego misją jest promocja Polski i polskiej kultury za granicą, MKiDN, miasta Wrocław oraz Departamentu Kultury Nowego Jorku we współpracy z Radą Miasta.

Program towarzyszący wystawie

Pokaz filmu „Bloki”
poniedziałek, 18 marca, g. 18:00-20:00

Dokument o polskim budownictwie mieszkaniowym autorstwa Konrada Królikowskiego, 2017.Film „Bloki” jest pierwszym w Polsce, długometrażowym, szerokim i wieloaspektowym obrazem poświęconym budownictwu mieszkaniowemu w Polsce od roku 1956 do współczesności. Składają się na niego między innymi wywiady z architektami – najważniejszymi twórcami znanych polskich osiedli, lokatorami, krytykami architektury i historykami. Nie jest to film tylko o architekturze, ale o historii przemian powojennej Polski.

Debata o polskiej architekturze
środa, 17 kwietnia, g. 18:00-20:00

Tematem rozmowy  będzie „Współczesna polska architektura: Od jednego paradygmatu do drugiego”.

_______________

Patchwork: The Architecture of Jadwiga Grabowska-Hawrylak

Wystawa jest czynna od 28.02 do 18.05.2019 r.
Wernisaż: 28.02.2019, g. 18:00

Miejsce wystawy:
Center For Architecture (AIANY)
536 LaGuardia Pl, New York, NY 10012, Stany Zjednoczone
www.centerforarchitecture.org

Kuratorzy wystawy:
Małgorzata Devosges-Cuber i Michał Duda z Muzeum Architektury we Wrocławiu.

Aranżacja wystawy:
Jednostka Architektury – Marta Mnich, Łukasz Wojciechowski.

Dodaj komentarz